خاكروبه‌ها و كثافات را روى صخره بريزند چنان كه جايگاه آن در زير كثافات مزبور نهان شود تا بر حسب گمان ايشان كيفرى باشد براى كسانى كه نسبت به قبر مسيح بىاحترامى كرده‌اند . سپس مسيحيان در مقابل قمامه بيت لحم را بنا كردند و آن خانه‌ايست كه عيسى ، ع ، در آن متولد شده است . و بيت المقدس بر همين وضع باقى بود تا آنكه دوران اسلام پديد آمد و عمر براى فتح بيت المقدس بدان جايگاه رفت و دربارهء صخره سؤال كرد ، مردم جايگاه آن را كه خاكروبه‌ها و خاك فراوانى روى آن را فرو پوشيده بود نشان دادند . عمر آن را از زير خاك‌ها بيرون آورد ( و روى آن را پاك كردند ) و بر آن مسجدى بر طريق بداوت بنياد نهاد و شأن آن را بزرگ داشت ، بنا بر آنچه خدا به تعظيم آن اعلام فرموده و در قرآن ( ام الكتاب ) [ 1 ] فضيلت آن از پيش آمده بر حسب آنچه ثبت شده است . سپس وليد بن عبد الملك بر وفق سنن مساجد اسلام آنچه خدا ميخواست در استوار كردن مسجد مزبور توجه و عنايت كرد چنان كه همين شيوه را دربارهء مسجد - الحرام و مسجد پيامبر ، ص ، در مدينه و مسجد دمشق پيش گرفت . و عربها مسجد دمشق را « بلاط الوليد » [ 2 ] ميناميدند ، وى پادشاه روم را ملزم ساخت تا كارگران و مواد لازم براى تعمير مساجد مزبور بفرستد و آنها را با ( كاشى كارى ) بيارايد و پادشاه روم دستور وليد را پذيرفت و بر طبق دلخواه وى بناى مساجد ياد كرده تكميل گرديد ، آنگاه چون وضع خلافت در اواخر قرن پنجم هجرى رو بضعف نهاد و بيت المقدس جزو قلمرو عبيديان ( فاطميان ) يا خلفاى شيعهء قاهره بشمار ميرفت و بفرمانروائى آنان اختلال و زبونى راه يافته بود از اين رو فرنگان به بيت المقدس لشكر كشيدند و با

--> [ 1 - ) ] در كتب لغت : ام الكتاب را به اصل كتاب يا لوح محفوظ يا سورهء فاتحه يا تمام قرآن اطلاق كرده‌اند ، در قرآن كريم نيز در سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 5 بمعنى اصل كتاب ( قرآن ) و معظم قرآن ( هن ام الكتاب ) و در سورهء 13 ( رعد ) آيهء 39 نيز ( اصل كتاب ) و لوح محفوظ و در سورهء 43 ( زخرف ) آيهء 3 به لوح محفوظ ترجمه و تفسير شده . رجوع به كشف الاسرار ج 2 ص 15 و ص 17 و ج 5 ص 210 و ص 214 و ج 9 ص 48 و ص 52 شود . [ 2 - ) ] « ينى » : بلاد الوليد .